Κυριακή 1 Μαρτίου 2015

Πώς φτάσαμε στη χρεοκοπία και το μνημόνιο

Διάβασα ανακοίνωση της προέδρου της Βουλής αλλά και συγκυβερνώντος κόμματος για πρόταση σύστασης Εξεταστικής Επιτροπής για το πώς φτάσαμε στο μνημόνιο. Υπενθυμίζω ότι τέτοια Εξεταστική Επιτροπή είχε εξαγγείλει όταν ήταν αντιπολίτευση ο Αντώνης Σαμαράς, αλλά την ξέχασε όταν έγινε κυβέρνηση… πιθανόν λόγω συγκυβέρνησης με ΠΑΣΟΚ.
Θα είχε έννοια μια έρευνα για το πώς η χώρα οδηγήθηκε στη χρεοκοπία και το μνημόνιο, αλλά δεν γνωρίζω αν η Βουλή θα μπορούσε να κάνει με αξιόπιστα κριτήρια αυτήν την έρευνα, γιατί σίγουρα αυτή η έρευνα θα αποδείκνυε την τεράστια διαχρονική ευθύνη του πολιτικού κόσμου. Το σωστό θα ήταν μια τέτοια έρευνα να ξεκινήσει από τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης και με επιστημονικά κριτήρια να δει σε βάθος όχι μόνο το θέμα του χρέους αλλά και των τυχόν σχεδίων ανάπτυξης σε συνάρτηση με τον τρόπο λειτουργίας του πολιτικού μας συστήματος.
Είναι βέβαιο ότι μια τέτοια έρευνα θα αποδείξει ότι οι λανθασμένες κινήσεις ξεκινούν από τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης (π.χ. η κρατικοποίηση της Εμπορικής Τράπεζας) και γίνονται κανόνας μετά το 1981 με γιγάντωση του δημόσιου τομέα, με δήθεν «ανασυγκρότηση» πτωχευμένων επιχειρήσεων και με δανεισμό που αντί παραγωγικών έργων στήριζε έναν άκρατο καταναλωτισμό με αποτέλεσμα αθρόες εισαγωγές από το εξωτερικό αγαθών πολυτελούς διαβίωσης λόγω ανυπαρξίας ελληνικής παραγωγής.
Η μεταπολίτευση καλλιέργησε ένα μοντέλο τρόπου ζωής και σκέψης καταστροφικό για τη χώρα, με τα κόμματα να αποκτούν μαζικότητα όχι σε πλαίσιο αρχών και ιδεών αλλά με στόχο τη νομή της εξουσίας από όλους, με διορισμούς των γόνων της «νομενκλατούρας» στη διοίκηση δημόσιων οργανισμών αλλά και των πολιτών στο Δημόσιο με αποτέλεσμα γιγάντωση αλλά και αναποτελεσματικότητα του δημόσιου τομέα. Αυτήν την εποχή τα πολιτικά μας κόμματα «ποδοσφαιροποίησαν» την πολιτική ζωή καλλιεργώντας το μοντέλο του «πολίτη-οπαδού» που δεν μιλά για τις παρανομίες του κόμματός του και ανταμείβεται με συμμετοχή στη νομή της εξουσίας με κάποιο «ρουσφέτι». Κάποιοι έντιμοι με θάρρος που τολμούσαν να κάνουν καταγγελίες «περιθωριοποιούνταν» από το σύστημα. Γι΄ αυτήν την περίοδο γράφει χαρακτηριστικά ο καθηγητής και πρώην πρύτανης της «ΠΑΣΠΕ» Β. Φίλιας στο βιβλίο του «Τα αξέχαστα και τα λησμονημένα» σελ. 405: «Ποτέ στο παρελθόν -με εξαίρεση ίσως την περίοδο Βούλγαρη (του επιλεγόμενου Τσουμπέ) τον περασμένο αιώνα- η ζωή του τόπου δεν είχε φτάσει σ΄αυτό το σημείο κατάπτωσης. Κατάπτωσης και κατάρρευσης όλων των διαχρονικών αξιών, που δίνουν υπόβαθρο σε μια κοινωνία να λειτουργεί συγκροτημένα και να μην αποσυντίθεται».
Ο γράφων δεν έχει ιδιαίτερες οικονομικές γνώσεις αλλά με την κοινή λογική έβλεπε την επερχόμενη καταστροφή με την υπερχρέωση της χώρας και των πολιτών. Ως πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης είχα εισηγηθεί και εκδώσαμε στις 16-11-2006 ένα ψήφισμα καταγγέλοντας την υπερχρέωση των Ελλήνων πολιτών με ευθύνη και του τραπεζικού συστήματος που με παραπλανητικές διαφημίσεις ζητούσε από τους πολίτες να πάρουν «εορτοδάνεια» και «διακοποδάνεια» συμβάλλοντας στη γιγάντωση καταστροφικού καταναλωτισμού (το ψήφισμα αναδημοσιεύεται στο επίμετρο του βιβλίου μου «Με το βλέμμα στο μέλλον» εκδ. «Ιανός» 2014) και εκφράζοντας την ανησυχία μας ζητούσαμε από την κυβέρνηση αλλά και την Εισαγγελία έρευνα και λήψη μέτρων. Το ψήφισμα δημοσιεύθηκε σε κάποιες εφημερίδες και κάποιος υφυπουργός ανοήτως μου παρατήρησε: «Είστε υπερβολικοί, η οικονομία ανθεί».
Ελλείψει χώρου δεν μπορούμε να πούμε περισσότερα. Το μοντέλο τρόπου ζωής και σκέψης που καλλιέργησε και επέβαλε στους πολίτες στη μεταπολίτευση το πολιτικό σύστημα οδήγησε τη χώρα στη χρεοκοπία και το μνημόνιο αλλά και κατέστρεψε τη ζωή και των Ελλήνων που δεν γεννήθηκαν ακόμη.

Ανάγκη για ρήξεις, τομές και μεταρρυθμίσεις

Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές υπάρχει αβεβαιότητα σε ό,τι αφορά την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων στις Βρυξέλλες και είναι άγνωστο αν θα υπάρξει συμβιβασμός ή θα επακολουθήσουν άλλες εξελίξεις. Σε κάθε περίπτωση όμως είναι κάποια πράγματα που δεν γίνονταν στο παρελθόν αλλά κάποτε πρέπει να γίνουν, για να γίνουμε πραγματικά ευνομούμενη χώρα και να προσδοκούμε ανάπτυξη.
Αναντίρρητα την περίοδο της μεταπολίτευσης οι πολιτικοί μας (με λίγες εξαιρέσεις) δεν λειτούργησαν ηγετικά, με όραμα και σχέδιο για το μέλλον της χώρας, αλλά διαχειριστικά, κολακεύοντας τις αδυναμίες των πολιτών, καλλιεργώντας έναν άκρατο καταναλωτισμό (συντηρούμενο με δάνεια) και πέραν των αθρόων διορισμών στο Δημόσιο θέσπιζαν απίθανα επιδόματα του τύπου «έγκαιρης προσέλευσης στην εργασία», για να αποσπούν την ψήφο των πολιτών και να συνεχισθεί μέχρι τελικής πτώσης το «πανηγύρι». Δυστυχώς όταν ήλθε η ώρα της πληρωμής, κάποιοι αντί αυτοκριτικής άρχισαν να ψελλίζουν στους πολίτες ότι «όλοι μαζί τα φάγαμε», αποκρύπτοντας την βαρύτατη ευθύνη τους.
Νομίζω ότι ανεξάρτητα από το τι θα γίνει με τους δανειστές και το μνημόνιο (φοβούμαι ότι ο βραχνάς του χρέους θα ταλανίζει για δεκαετίες τους Ελληνες πολίτες) πρέπει να δούμε κάποια πράγματα από μηδενική βάση, για να δούμε τι μπορεί να βελτιωθεί με στόχο να δημιουργηθούν προϋποθέσεις ανάκαμψης. Πρέπει να ξεκινήσουμε από μια βασική αρχή: ότι οι ηγέτες πρέπει να συμμετέχουν στις θυσίες της χώρας δίνοντας πρώτοι το παράδειγμα. Ετσι δεν είναι κατανοητό γιατί πρέπει να φορολογείται από το πρώτο ευρώ με 26% ο νέος επαγγελματίας αλλά να έχουν αφορολόγητες σε ποσοστό 75% τις συνολικές-παχυλές (εν σχέσει με την σημερινή κατάσταση της χώρας) αποδοχές τους οι εκπρόσωποί μας στο Κοινοβούλιο. Αν πρέπει να φορολογείται από το πρώτο ευρώ ο περιπτεράς, πρωτίστως πρέπει να φορολογείται με τον ίδιο τρόπο και ο βουλευτής. Ενδεικτικά αναφέρω ότι πρέπει να δούμε π.χ. γιατί πρέπει να κλείνουν τα σχολεία όταν έχουν εκλογές οι εκπαιδευτικοί. Μπορούν κάλλιστα να κάνουν εκλογές σε ημέρα αργίας. Θέλουμε ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης, αλλά τότε πρέπει να εξετάσουμε αν υπάρχει λόγος να υπάρχουν 3,5 μήνες το χρόνο δικαστικές διακοπές (2,5 μήνες το καλοκαίρι, 15 μέρες τα Χριστούγεννα, 15 μέρες το Πάσχα), γιατί στις περισσότερες ευνομούμενες χώρες περιορίζονται μόνο στον Αύγουστο. Τα ασφαλιστικά μας ταμεία καταρρέουν αλλά εξακολουθούμε να συνταξιοδοτούμε ανθρώπους σε ηλικία 45 - 50 ετών, κάτι αδιανόητο σε ευνομούμενες χώρες. Θέλουμε αποτελεσματικό κρατικό μηχανισμό αλλά εξακολουθούμε να στελεχώνουμε τις διοικήσεις κρατικών οργανισμών με αναξιοκρατικά κριτήρια, με αποτυχόντες πολιτευτές, μετριότητες του κομματικού σωλήνα και ανεπάγγελτους γόνους. Μήπως ήρθε η ώρα να αναζητηθούν οι ικανότεροι Ελληνες, για να αποκτήσουμε αποτελεσματικό κρατικό μηχανισμό;
Μήπως ήρθε επιτέλους η ώρα εκπόνησης και άμεσης υλοποίησης αναπτυξιακού προγράμματος με αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της χώρας; Μήπως πρέπει να δούμε τι πρέπει να γίνει για να έχουμε καινοτόμες επενδύσεις, περισσότερους και υψηλότερου βιοτικού επιπέδου τουρίστες, πως θα αξιοποιηθεί ο ορυκτός πλούτος, πώς θα αυξηθεί το συνάλλαγμα από την ναυτιλία, πως θα αποκτήσουμε αγροτικό τομέα με πραγματική παραγωγή και εξαγωγικό χαρακτήρα;
Μήπως πρέπει άμεσα να προχωρήσουμε σε τολμηρή αναθεώρηση του Συντάγματος, που θα παύσει την- μέσω σύντομης παραγραφής- ατιμωρησία των επίορκων πολιτικών, θα καθιερώσει τα δημοψηφίσματα κάνοντας πιο συμμετοχική τη λειτουργία του πολιτεύματος και θα θεσπίσει κανόνες διαφάνειας κι αξιοκρατίας στην πολιτική ζωή; Αναντίρρητα χρειαζόμαστε ρήξεις, τομές και μεταρρυθμίσεις, για να δημιουργηθούν προϋποθέσεις νέας προοπτικής για τη χώρα.

Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου 2015

Υιοθεσίες Εβραιόπαιδων

Μια άγνωστη πτυχή της ιστορίας της Θεσσαλονίκης, σχετικά με τον ρόλο που έπαιξε η τοπική κοινωνία κατά τη διάρκεια της Γερμανικής κατοχής, φέρνει στο φως έρευνα του υποψηφίου διδάκτορα σύγχρονης ελληνικής ιστορίας του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Λέοντα Σαλτιέλ. Η έρευνα, η οποία βασίστηκε στο αρχείο του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, αποκάλυψε την πράξη αυτοθυσίας του τότε προέδρου Πρωτοδικών, Άγγελου Κουτσουμάρη, αλλά και την αξιέπαινη στάση δικαστικών, δικαστικών υπαλλήλων αλλά και απλών Θεσσαλονικέων, οι οποίοι, κάτω από τη μύτη των Γερμανών, έστησαν μέσα σε λίγες ημέρες, δίκτυο υιοθεσιών εβραιόπαιδων, από οικογένειες της πόλης, με σκοπό να διασωθούν και να μην μεταφερθούν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Το σχέδιο τελικώς αποκαλύφθηκε, ωστόσο οι Γερμανοί, εντυπωσιασμένοι και οι ίδιοι από το θάρρος του Κουτσουμάρη που ανέλαβε πλήρως την ευθύνη, τον άφησαν ελεύθερο, χωρίς να του επιβληθούν κυρώσεις. Ρεπορτάζ: Βάσω Λυκουρίνου. Κάμερα: Άρης Κατσούδας. Μιλούν:ΔΑΥΙΔ ΣΑΛΤΙΕΛ (ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΙΣΡΑΗΛΙΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ) ΛΕΟΝ ΣΑΛΤΙΕΛ (Υπ. ΔΙΔΑΚΤΟΡΑΣ ΣΥΓΚΡΟΝΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑ.ΜΑΚ.) ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΑΡΟΥΦΑΣ (ΠΡ. ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ)

Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2015

Ανάγκη πραγματικών μεταρρυθμίσεων

Πριν λίγες μέρες έγιναν βουλευτικές εκλογές αλλά έχουμε την αίσθηση ότι πέρασε πολύς καιρός γιατί οι μέρες είναι μεστές γεγονότων, συναισθημάτων και αντεγκλήσεων. Με τη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ δεν έσπευσαν οι Ελληνες να αποσύρουν τις καταθέσεις, όπως φοβόταν ο Αδωνις Γεωργιάδης (μάλλον αγνοεί ότι η πλειονότητα των Ελλήνων έχει χρέη και δεν έχει καταθέσεις), αλλά και δεν άλλαξε η ζωή του Ελληνα πολίτη.
Επειδή έχουμε καινούργια κυβέρνηση αναγκαστικά θα ξαναπούμε πράγματα που έχουμε πει στο παρελθόν, χωρίς αποτέλεσμα, γιατί στην Ελλάδα το πολιτικό σύστημα λειτουργεί με «κατά συνθήκην» πρόσωπα και καταστάσεις και αγωνίζεται με νύχια και με δόντια να διαιωνίσει την υπάρχουσα κατάσταση, αρνούμενο να κάνει τις μεταρρυθμίσεις που έχει ανάγκη η χώρα.
Δεν πιστεύω ότι μπορεί η νέα κυβέρνηση (όπως δεν μπόρεσε και η προηγούμενη) να λύσει το πρόβλημα χρέους της χώρας αλλά θα μπορούσε να κάνει κάποιες μεταρρυθμίσεις που θα εκσυγχρονίσουν τη χώρα και θα δημιουργήσουν προϋποθέσεις ανταγωνιστικότητας, με αποτέλεσμα να αρχίσει να κινείται η οικονομία και να οδηγηθούμε σε ανάπτυξη.
Ενδεικτικά θα αναφέρω ότι έχουμε κρατικό μηχανισμό αναποτελεσματικό γιατί μέχρι τώρα από όλες τις κυβερνήσεις είχαμε στελέχωση διευθυντικών θέσεων με αποτυχημένους πολιτευτές, ανεπάγγελτους γόνους, κοσμικές κυρίες και συγγενείς υπουργών, με αποτέλεσμα να είναι αναποτελεσματικός. Ελπίζαμε ότι με τις κυβερνήσεις συνεργασίας θα άλλαζε η κατάσταση αλλά δυστυχώς η προηγούμενη συγκυβέρνηση μοίραζε τις θέσεις στα κόμματα που συγκυβερνούσαν και η στελέχωση γινόταν (με κάποιες εξαιρέσεις) με τα παλαιοκομματικά κριτήρια που προανέφερα (αυτοί στους οποίους ο κ. Σαμαράς ανέθεσε την στελέχωση του κρατικού μηχανισμού τον εξέθεσαν με τις επιλογές τους). Φοβάμαι ότι και η νέα κυβέρνηση την ίδια τακτική θα ακολουθήσει αλλά θα χαιρετίζαμε ως θαύμα τον παραμερισμό της κομματικής ευνοιοκρατίας και την αξιοκρατική στελέχωση, για να έχουμε αποτελεσματικό κρατικό μηχανισμό.
Ενδεικτικά και πάλι θα αναφέρω ότι θα έπρεπε να εξετασθούν κάποια πράγματα από μηδενική βάση. Εχουμε πρόβλημα απονομής δικαιοσύνης, με μεγάλη καθυστέρηση, γεγονός για το οποίο διαμαρτύρονται οι παραγωγικοί φορείς και η Πολιτεία προωθεί ως «αντίδοτο» τον θεσμό της διαμεσολάβησης για αποσυμφόρηση των δικαστηρίων αλλά με μηδενικά αποτελέσματα (στη Θεσσαλονίκη πιστοποιήθηκαν, παρακολουθώντας «δαπανηρά» σεμινάρια, εκατοντάδες διαμεσολαβητές, αλλά εξ όσων γνωρίζω υπήρξαν μόνο 2-3 υποθέσεις υπαγωγής σε διαμεσολάβηση). Θα έπρεπε όμως παράλληλα να δούμε πιο αποτελεσματικούς τρόπους. Να δούμε π.χ. αν σε άλλες χώρες υπάρχουν δικαστικές διακοπές 3,5 μηνών ετησίως (2,5 μήνες το καλοκαίρι, 15 μέρες την περίοδο των Χριστουγέννων και 15 μέρες την περίοδο εορτών του Πάσχα). Ξέρω ότι σε ευνομούμενες χώρες η περίοδος δικαστικών διακοπών περιορίζεται στον Αύγουστο. Μήπως ήλθε η ώρα να δούμε την δυνατότητα και αναγκαιότητα σύντμησης του χρόνου των δικαστικών διακοπών;
Θα μπορούσα να αναφέρω πολλές περιπτώσεις μεταρρυθμίσεων που μπορούν να γίνουν χωρίς καμιά δαπάνη, αρκεί να υπάρχει η πολιτική βούληση. Δυστυχώς ο πολιτικός κόσμος μέχρι τώρα βάφτιζε κατ' ευφημισμόν «μεταρρυθμίσεις» την θέσπιση νέων φόρων, ενώ τις πραγματικές μεταρρυθμίσεις που είχε ανάγκη η χώρα τις απέφευγε.
Δεν ξέρουμε πώς θα εξελιχθεί το θέμα του δημόσιου χρέους και ποιος συμβιβασμός θα γίνει. Σε κάθε περίπτωση, αν θέλουμε να υπάρχει ελπίδα εξόδου από την κρίση και ανάκαμψης στο ορατό μέλλον, πρέπει να υλοποιήσουμε μόνοι μας τις μεταρρυθμίσεις που έχει ανάγκη η χώρα και αυτή η προσπάθεια πρέπει να συνδυασθεί με μια τολμηρή συνταγματική αναθεώρηση, που μπορεί να λειτουργήσει ως εφαλτήριο για τη χώρα.

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΓΑΡΟΥΦΑ
δικηγόρου, πρώην
προέδρου ΔΣΘ