Ερωτηματικά για νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης

Του Δημήτρη Γαρούφα*

Στην χώρα μας ,συνήθως, οι υπουργοί δικαιοσύνης , θέλοντας να παρουσιάσουν θεσμικό έργο, επιχειρούν τροποποίηση βασικών νομοθετημάτων (Αστικός Κώδικας, Ποινικός Κώδικας, Κώδικας πολιτικής Δικονομίας, Ποινικής Δικονομίας κλπ.).Γι΄ αυτό έχουμε συχνή τροποποίηση των κωδίκων χωρίς να επιτυγχάνεται το σκοπούμενο αποτέλεσμα γιατί οι τροποποιήσεις γίνονται «στο πόδι» χωρίς προηγούμενο ουσιαστικό διάλογο με τους δικηγορικούς συλλόγους, δικαστικές ενώσεις κλπ.

Μάταια διαμαρτύρεται διαχρονικά ο νομικός κόσμος επισημαίνοντας ότι για να γίνουν αλλαγές στους Κώδικες πρέπει να προηγηθεί ουσιαστικός διάλογος ,να μελετηθούν οι επιπτώσεις από τις αλλαγές και κυρίως να επιδιωχθεί συμφωνία δικαστών-δικηγόρων και εκπροσώπων νομικών σχολών για να επιτευχθεί σύζευξη θεωρίας και πράξης και κυρίως να εξασφαλίζεται προηγουμένως η αναγκαία υλικοτεχνική υποδομή.

Ακολουθώντας την τακτική προκατόχων του ο Υπουργός Δικαιοσύνης κατέθεσε στη Βουλή νομοσχέδιο με το οποίο επέρχονται σοβαρές τροποποιήσεις στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας πετυχαίνοντας να ενώσει εναντίον του νομοσχεδίου τους δικαστές, τους δικηγόρους και γενικότερα όλο τον νομικό κόσμο. Ενδεικτικά θα αναφέρω μόνο ότι στην Θεσσαλονίκη συνήλθαν προ μηνών σε κοινή συνεδρίαση οι υπηρετούντες δικαστές στο Εφετείο και το Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης και ασχολήθηκαν με μελέτη των υπό ψήφιση διατάξεων του Κ.Πολ.Δικ,. Με επιστημονική τεκμηρίωση επεσήμαναν ότι με την ψήφιση των διατάξεων αυτών πολλαπλά θα χειροτερεύσει η κατάσταση στη δικαιοσύνη σε σημείο που κάποιος θα μπορούσε να σκεφτεί ότι γίνεται πιο δύσκολη η σωστή απονομή δικαιοσύνης.

Στο πλαίσιο αυτού του σημειώματος δεν μπορούμε να πούμε πολλά. Επισημαίνουμε όμως ότι αποτελεί μέγιστο λάθος η κατάργηση της εμμάρτυρης απόδειξης και της αμεσότητας της δίκης στην τακτική διαδικασία .Αντί της εξέτασης του μάρτυρα στο ακροατήριο όπου αναζητείται η αλήθεια με υποβολή ερωτήσεων από τον δικαστή και τους δικηγόρους των διαδίκων, προβλέπεται η προσκόμιση ενόρκων βεβαιώσεων από κάθε πλευρά …Αν ο υπουργός Δικαιοσύνης είχε δικηγορήσει μερικά χρόνια θα ήξερε ότι οι ένορκες βεβαιώσεις είναι εκθέσεις ιδεών που γράφονται από τους δικηγόρους και απλά υπογράφουν οι καταθέτοντες κι΄ έτσι στην πράξη(και ορθώς) θεωρούνται μειωμένης αποδεικτικής αξίας από τα δικαστήρια..Η προτεινόμενη για ψήφιση διάταξη ουσιαστικά κάνει δυσκολότερη για τον δικαστή την ανεύρεση της αλήθειας κι΄ επομένως πιο επισφαλή την απονομή δικαιοσύνης.

Παράλληλα διατηρούνται τα υψηλά παράβολα για άσκηση ενδίκων μέσων κι΄ έτσι μεγάλο μέρος των πολιτών λόγω οικονομικής αδυναμίας στερείται του συνταγματικού δικαιώματος πρόσβασης στην δικαιοσύνη ενώ είναι απορίας άξιο ποιος σκέφτηκε τις αλλαγές στο δίκαιο εκτέλεσης .Μέχρι τώρα στην κατανομή πλειστηριάσματος είχαν προτεραιότητα οι εργαζόμενοι ,το δημόσιο και οι οργανισμοί ασφάλισης αλλά τώρα περιέργως δίνεται προτεραιότητα στην ικανοποίηση των Τραπεζών…γεγονός που καταγγέλθηκε και δημιουργεί πολλά-πολλά ερωτηματικά στους πολίτες για το ποιος εισηγήθηκε τις αλλαγές.

Μέχρι τώρα υπήρχαν Βουλευτές που έλεγαν ότι ψήφιζαν πράξεις νομοθετικού περιεχομένου η νομοθετήματα με τα οποία δεν συμφωνούσαν ,γιατί η χώρα διέρχεται περίοδο κρίσης και με τα νομοθετήματα υπηρετούνταν το δημόσιο συμφέρον. Τώρα θα κληθούν να ψηφίσουν νομοθέτημα με το οποίο το δημόσιο απεμπολεί δικαιώματά του υπέρ των Τραπεζών…και στο ερώτημα τι θα γίνει με τα χρήματα που θα απωλεσθούν για το δημόσιο δίνεται η απάντηση ότι θα αναπληρωθούν από άλλους πόρους, δηλαδή από νέους φόρους..Θα ψηφίσουν τέτοια διάταξη;

Όλα αυτά γίνονται με στόχο ,υποτίθεται, την ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης. Ενδεικτικά αναφέρω όμως ότι θα μπορούσαμε να πετύχουμε ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης ( χωρίς η ταχύτητα να λειτουργεί εις βάρος της ποιότητας.) αν γίνονταν ανακατανομή των οργανικών θέσεων δικαστών και δικαστικών υπαλλήλων στα δικαστήρια ανάλογα με τον αριθμό υποθέσεων κάθε δικαστηρίου(για να μην παρατηρείται το φαινόμενο π.χ. Πρωτοδίκης στην Θεσσαλονίκη να εκδίδει 220 αποφάσεις το χρόνο αλλά Πρωτοδίκης σε άλλο δικαστήριο να εκδίδει 80) και αν γίνονταν σύντμηση του χρόνου των δικαστικών διακοπών

• Δικηγόρος-πρώην πρόεδρος του Δ.Σ.Θ. 

Δημοσιεύθηκε(30-11-2014) στο «ΠΑΡΟΝ της Κυριακής».

Το μέλλον έρχεται από το παρελθόν

Αφορμή για το σημερινό σημείωμα ήταν μια συγκινητική-τιμητική επιστολή που έλαβα από τον εκλεκτό διανοητή και πρόεδρο της ΕΜΣ Νίκο Μέρτζο, με αφορμή την έκδοση του βιβλίου μου με τίτλο «Με το βλέμμα στο μέλλον» (εκδ. «Ιανός») στην οποία μεταξύ άλλων μου γράφει: «Επιβεβαιώνεις επιγραμματικά ότι το μέλλον έρχεται από το παρελθόν».

Με αφορμή αυτό θυμήθηκα πως ένας από τους σπάνιους οραματιστές πολιτικούς της Ελλάδας, ο Αντώνης Τρίτσης, απαντώντας σε κατηγορίες ότι ήταν «εθνικιστής» δήλωνε πριν 30 χρόνια: «Διαμόρφωσα την διεθνιστική συνείδησή μου αγωνιζόμενος με τους συντρόφους της Βολιβίας και βομβαρδιζόμενος με τους Παλαιστίνιους αντάρτες. Είμαι πολίτης της οικουμένης όπως ήταν από την εποχή του προγόνου μου, του Οδυσσέα, ο Ελληνας. Φαίνεται όμως πως στη σημερινή συγκυρία η επανάσταση περνάει μέσα από τη συντήρηση. Εννοιες και αξίες όπως της πατρίδας, του έθνους, της ελληνικής ταυτότητας, του πραγματικά λαϊκού, κινδυνεύουν να χαθούν. Πρέπει να διατηρηθούν και να ζωντανέψουν...» (βλ. Ν. Σούλιου «το τελευταίο αγώνισμα του δεκάθλου»- εκδ. «Σίσσυφος», σελ. 200).

Η σημερινή πολυεπίπεδη κρίση που βιώνει η χώρα δείχνει καθαρά ότι ο Ελληνισμός χρειάζεται μια αναγέννηση που μπορεί να έλθει μόνο αν θυμηθούμε και ζήσουμε με τις διαχρονικές ελληνικές αξίες. Πρέπει να αναζητήσουμε το πλαίσιο αρχών με βάση το οποίο ο Ελληνισμός σε δύσκολες στιγμές διαμόρφωνε θεσμούς που εξασφάλιζαν επιβίωση και δημιουργούσαν προοπτική. Πρέπει να θυμηθούμε τις ρίζες μας και να βιώσουμε τις διαχρονικές αξίες του Ελληνισμού. Μόνο έτσι θα ξεθαμπώσει ο ορίζοντας, θα δούμε μπροστά και θα μπορέσουμε να εμπνευσθούμε και να υπηρετήσουμε το όραμα μιας νέας Ελλάδας που πρέπει να προσφέρει στην ταλανιζόμενη Ευρώπη τον ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα του πολιτισμού της ως τρόπο ζωής και σκέψης.

Υπενθυμίζω ότι την περίοδο της μεταπολίτευσης πέρασαν εκατοντάδες υπουργοί. Ελάχιστοι διασώζονται στην λαϊκή μνήμη: Ο Σ. Μπένος για την ίδρυση των ΚΕΠ, ο Α. Πεπονής για την θέσπιση του νόμου προσλήψεων στο Δημόσιο μέσω ΑΣΕΠ, ο Γ. Γεννηματάς για την ίδρυση του ΕΣΥ και ελάχιστοι άλλοι. Το πρόβλημα της χώρας ήταν ότι υπήρξαν ελάχιστοι οραματιστές πολιτικοί που αγωνίζονταν να πάνε τον ορίζοντα λίγο μπροστά, ενώ η συντριπτική πλειοψηφία ήθελε και αρκούνταν στην γυμνή νομή της εξουσίας, κολακεύοντας τις αδυναμίες των πολιτών. Το πολιτικό σύστημα με νύχια και με δόντια αναζητούσε μέσω της οικογενειοκρατίας μετριότητες με ελαστική συνείδηση, πρόσωπα που απλά διαιώνιζαν την διαπλοκή και παρακμή ενώ οδηγούσε σε περιθωριοποίηση τους ελαχίστους οραματιστές, με ευθύνη και των πολιτών, οι οποίοι «καθοδηγούμενοι ως αμνοί» με την ψήφο τους τιμωρούσαν, κι έτσι π.χ. δεν εξελέγη στο Κοινοβούλιο ο Α. Πεπονής μετά την ψήφιση του νόμου για προσλήψεις μέσω ΑΣΕΠ.

Οι θεσμοί της σύγχρονης Ελλάδας ουσιαστικά δημιουργήθηκαν την διετία 1910-1912 γιατί υπήρξε οραματιστής πρωθυπουργός, ο Ελ. Βενιζέλος, που εξόπλισε τη χώρα με σύγχρονους δημοκρατικούς θεσμούς. Από εκεί και μετά (με λίγες εξαιρέσεις) είχαμε πολιτικούς που δεν είχαν θάρρος για ρήξεις και τομές και για μεταρρυθμίσεις που είχε ανάγκη η χώρα.

Γι' αυτό σήμερα πρέπει να ξαναθυμηθούμε το παρελθόν για να χρησιμοποιήσουμε ως εφαλτήριο για το μέλλον τις διαχρονικές αξίες του Ελληνισμού: την ολιγάρκεια, την εργατικότητα, την αξιοκρατία, την πίστη στο θεσμό της οικογένειας, στο έθνος και τη δημοκρατία, την αίσθηση δικαιοσύνης σε όλα τα επίπεδα. Αυτές οι αρχές, αν βιωθούν, ως ζωογόνος άνεμος θα διαλύσουν την ομίχλη της διαφθοράς και την μετριοκρατία της μεταπολίτευσης και στην ζωή της χώρας θα πνεύσει άνεμος δημιουργίας. Αν μπολιαστούν οι νέοι μας με αυτές τις αρχές, θα καταλάβουν αυτό που έλεγε ο Α. Τρίτσης: «Η εθνική ανεξαρτησία δεν είναι ένα απλό τέλεξ προς τον πρόεδρο των ΗΠΑ. Είναι να μπορεί η χώρα να στέκεται στα πόδια της σε όλους τους τομείς».

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΓΑΡΟΥΦΑ
δικηγόρου, πρώην προέδρου του ΔΣΘ

Αγγελιοφόρος

Συνέντευξη στη Βεργίνα Τηλεόραση

Συμπτώματα εκφυλισμού και παρακμής

Αν παρακολουθήσει κάποιος την δραστηριότητα του πολιτικού κόσμου στη χώρα μας θα δει ότι την αντιμετωπίζουν σαν να είναι κράτος δημοσίων υπαλλήλων. Ετσι συχνά πυκνά γίνονται ανακοινώσεις κι ερωτήσεις στη Βουλή για τις περικοπές μισθών στους εργαζόμενους στον στενό πυρήνα του Δημοσίου, για τις αυξήσεις που πρέπει να δοθούν σε αμειβόμενους με ειδικά μισθολόγια αλλά σπάνια θυμούνται το δράμα των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα, που υπέστησαν οδυνηρές περικοπές αποδοχών κι εργάζονται υπερωρίες τις οποίες δεν πληρώνονται. Κανείς δεν μιλά για το γεγονός ότι ο μικροεπαγγελματίας πληρώνει 26% φόρο από το πρώτο ευρώ για τα ελάχιστα εισοδήματά του και κανείς δεν μιλά ακόμη για τις χιλιάδες νέων επιστημόνων (δικηγόρους κλπ.) που λόγω οικονομικής αδυναμίας μετέφεραν τα γραφεία τους στα σπίτια τους.

Ο πολιτικός κόσμος στο παρελθόν ήθελε μεγάλο δημόσιο τομέα, ίσως για να διορίζει την «κομματική πελατεία» και γι' αυτό ίσως θέσπιζε επιδόματα του τύπου «έγκαιρης προσέλευσης στην εργασία». Η κρίση άλλαξε τα δεδομένα κι έπρεπε να μειωθεί ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων, να αρχίσει αξιολόγηση αλλά και να περικοπούν προκλητικά προνόμια που δόθηκαν σε κάποιες κατηγορίες υπαλλήλων. Γιατί με αναξιοκρατικούς διορισμούς συνεργατών και συγγενών πολιτικών φτάσαμε να έχουμε τριπλάσιους εργαζόμενους στο κοινοβούλιό μας από ό,τι έχει η Γερμανία, ενώ ακόμη και τώρα υπάρχουν οργανισμοί του ευρύτερου δημόσιου τομέα που κάνουν προσλήψεις εργαζομένων χωρίς κριτήρια ΑΣΕΠ.

Φυσιολογικά λόγω της κρίσης που βιώνει η χώρα θα περίμενε κάποιος να έχει αλλάξει η νοοτροπία του πολιτικού κόσμου αλλά δυστυχώς κατά τη λαϊκή παροιμία «το παλιάλογο καινούργια περπατησιά δεν μαθαίνει», κι έτσι οι έχοντες αφορολόγητες σε ποσοστό 75% τις συνολικές αποδοχές τους εκπρόσωποί μας στο Κοινοβούλιο ψήφισαν να φορολογείται με 26% από το πρώτο ευρώ ο μικροεπαγγελματίας της γειτονιάς τους.

Η κρίση απέδειξε ακόμη ότι έχει αλλάξει η ψυχολογία και των Ελλήνων που «κατέχουν». Υπενθυμίζω ότι πριν 100 χρόνια οι πλούσιοι ομογενείς έκαναν δωρεές θωρηκτών στο ελληνικό κράτος κι έτσι αποκτήθηκε το θωρηκτό «Αβέρωφ» που εξασφάλισε κυριαρχία της Ελλάδας στο Αιγαίο την περίοδο των Βαλκανικών πολέμων. Σήμερα οι «κατέχοντες» αντί δωρεών κάνουν «πάρτι» στη Μύκονο και ιδρύουν offshore στο εξωτερικό. Ενδεικτικά μόνο αναφέρω ότι η ανασκαφή του τύμβου της Αμφίπολης, που απασχόλησε την παγκόσμια κοινή γνώμη και ξεκίνησε το 2012, για φέτος έπρεπε να ξεκινήσει τον Απρίλιο αλλά ξεκίνησε τέλη Ιουνίου 2014 για οικονομικούς λόγους (τώρα εξασφαλίσθηκε η συνέχιση λόγω χορηγιών από φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα). Δεν θα έπρεπε όμως να προσφερθεί ένας εφοπλιστής να αναλάβει το κόστος ως χορηγός; Δεν θα έπρεπε κάποιος άλλος να κάνει μια χορηγία για αποκάλυψη του αρχαίου θεάτρου της Αμφίπολης;

Δυστυχώς η κρίση δεν είναι μόνο οικονομική. Το Σύνταγμα παραβιάζεται καθημερινά (το λέει σε βιβλίο του και τ. πρόεδρος του ΑΠ) αλλά τραυματίζεται το περί δικαίου αίσθημα των πολιτών όταν ακούνε π.χ. ότι η Δικαιοσύνη έκρινε αντισυνταγματικές μόνο τις περικοπές που έγιναν στα ειδικά μισθολόγια. Αραγε δεν παραβιάζεται το άρθρο 4 του Συντάγματος όταν κάποιοι φορολογούνται από το πρώτο ευρώ και οι άλλοι όχι; Τι να σκεφθεί ο εργαζόμενος των 600 ευρώ μηνιαίως όταν ακούει ότι δεν κρίθηκαν αντισυνταγματικές οι διατάξεις που ουσιαστικά κατήργησαν το Εργατικό Δίκαιο;

Ο ελληνισμός στην ιστορική του διαδρομή επέζησε γιατί στις κρίσιμες στιγμές διαμόρφωνε θεσμούς που εξασφάλιζαν την επιβίωση και δημιουργούσαν προοπτική. Σήμερα για να ξεπεράσουμε την κρίση πρέπει πρωτίστως να θυμηθούμε και να ξαναβιώσουμε τις διαχρονικές αξίες του ελληνισμού, την ολιγάρκεια ως τρόπο ζωής, την εργατικότητα, την αλληλεγγύη, την αξιοκρατία. Οφείλουμε όλοι, μα κυρίως οι ηγέτες μας, όπως έλεγε ο Σεφέρης: «Λίγο ακόμα, να σηκωθούμε λίγο ψηλότερα».

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΓΑΡΟΥΦΑ
δικηγόρου, πρώην προέδρου του ΔΣΘ

Αγγελιοφόρος