Η Θεσσαλονίκη και η βαλκανική ενδοχώρα της…

Η Θεσσαλονίκη στην μακρόχρονη ιστορία της ήταν πάντα το Μητροπολιτικό κέντρο μιας ευρύτερης περιοχής που έφτανε σχεδόν μέχρι τον Δούναβη. Στα χρόνια της Βυζαντινής αυτοκρατορίας ήταν η δεύτερη πόλη, η «συμβασιλεύουσα» ενώ τον ίδιο ρόλο είχε και στα χρόνια της Οθωμανικής αυτοκρατορίας με ιδιαίτερη προβολή του ρόλου της αυτού στο δεύτερο ήμισυ του 19ου αιώνα όταν πέραν του λιμανιού υπήρχε και σιδηροδρομική σύνδεση με τις μεγαλύτερες Ευρωπαϊκές πόλεις.

Μεγάλος μέρος της σημερινής Βουλγαρίας, των Σκοπίων και της Αλβανίας αποτελούσαν την οικονομική και πολιτιστική ενδοχώρα της Θεσσαλονίκης που ήταν και οικονομικό αλλά και πολιτιστικό κέντρο, ένας Ευρωπαϊκός κόμβος στα Βαλκάνια.

Με την απελευθέρωσή της το 1912 περιορίστηκε κάπως ο ρόλος της γιατί με το κλείσιμο των συνόρων περιορίστηκε η ενδοχώρα της αλλά ενισχύθηκε πληθυσμιακά με την εγκατάσταση προσφύγων από την Θράκη, την Μικρά Ασία και τον Πόντο κι΄ έτσι διατήρησε πληθυσμιακά τουλάχιστον τον ρόλο της δεύτερης πόλης του Ελληνικού κράτους. Στην διάρκεια του μεσοπολέμου είχε κρατήσει λόγω της ύπαρξης του Εβραϊκού πληθυσμού την εικόνα πολυπολιτισμικού μητροπολιτικού κέντρου με ακτινοβολία στην ευρύτερη Βαλκανική και υπενθυμίζω ότι εδώ έγινε τον Νοέμβριο του 1933 η τέταρτη και τελευταία βαλκανική συνδιάσκεψη του μεσοπολέμου που στόχευε στην υπογραφή βαλκανικού συμφώνου και κατά τους οραματιστές της θα μπορούσε να οδηγήσει στην δημιουργία βαλκανικής ομοσπονδίας κρατών που θα μπορούσαν στο μέλλον να ενταχθούν σε μια ενωμένη Ευρώπη.

Με τον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο και την εγκαθίδρυση κομμουνιστικών καθεστώτων στη Βουλγαρία, Γιουγκοσλαβία και Αλβανία περιορίστηκε η ενδοχώρα της Θεσσαλονίκης και περιορίστηκε και ο ρόλος της γιατί έκλεισαν τα σύνορα προς βορρά και η πόλη έχασε την ενδοχώρα της. Την περίοδο μετά τον εμφύλιο και για 40 χρόνια δημιουργήθηκαν κάποια έργα υποδομής, γιγαντώθηκε το ΑΠΘ και αναπτύχθηκε το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, απέκτησε η πόλη κτιριακή υποδομή στον χώρο του πολιτισμού και θεσμούς όπως το ΚΘΒΕ, το φεστιβάλ Κινηματογράφου κλπ. με διεθνή εμβέλεια αλλά η πόλη παρέμενε η δεύτερη πόλη της Ελλάδας χωρίς διεθνή αναγνωρισιμότητα και ρόλο.

΄Όλα αυτά άλλαξαν μετά το 1989 οπότε έγιναν κοσμογονικές αλλαγές στα Βαλκάνια. Κατέρρευσαν τα κομμουνιστικά καθεστώτα και άρχισε μια περίοδος που για τη χώρα μας δημιουργούσε ευκαιρίες ενδυνάμωσης του ρόλου της στην περιοχή και αντανακλαστικά στην Ε.Ε γιατί ήταν τότε η μοναδική στην περιοχή με σταθερούς δημοκρατικούς θεσμούς, με σχετικά καλό βιοτικό επίπεδο , ταυτόχρονα μέλος της Ε.Ε και του ΝΑΤΟ.

Αυτές οι αλλαγές επέβαλλαν για τη χώρα μας χάραξη νέας βαλκανικής πολιτικής που θα στόχευε στην εμπέδωση κλίματος φιλίας και ανάπτυξης της περιοχής ενώ επέβαλλαν και αναβάθμιση του ρόλου της Θεσσαλονίκης που θα μπορούσε να ξαναβρεί τον ρόλο που η ιστορία και η γεωγραφική της θέση επιβάλλει.

Οι Ελληνικές κυβερνήσεις μετά το 1990 σε πανηγυρικούς τόνους μίλησαν για την αναγκαιότητα λειτουργίας της Θεσ/νίκης ως βαλκανικού μητροπολιτικού κέντρου αλλά δυστυχώς οι εξαγγελίες δεν συνοδεύονταν από έργα που θα της έδιναν την δυνατότητα να παίξει αυτό το ρόλο. Δεν προβλήθηκε στα όργανα της Ε.Ε το γεγονός ότι ήταν μεγάλο αστικό κέντρο σε χώρα της Ε.Ε σε απόσταση αναπνοής από αρκετές βαλκανικές χώρες κι΄ ως εκ τούτου έπρεπε να χρησιμοποιηθεί ως έδρα όλων των φορέων της Ε.Ε που θα απευθύνονταν στα Βαλκάνια. Δεν αξιοποιήθηκαν τα θετικά των αλλαγών που επήλθαν μετά το 1989 ενώ αντίθετα η πόλη και η ευρύτερη περιοχή έχασαν δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας γιατί εκατοντάδες βιοτεχνικές επιχειρήσεις μετακόμισαν στις γειτονικές χώρες λόγω χαμηλών ημερομισθίων.

Φορείς της πόλης, που με οδύνη έβλεπαν την ολιγωρία του Ελληνικού κράτους και τις ιστορικές ευκαιρίες να χάνονται, πήραν την πρωτοβουλία δημιουργίας διαβαλκανικών φορέων με μόνιμη έδρα την Θεσ/νίκη, με την πίστη ότι το όραμα είναι εφικτό. ΄Έτσι δημιουργήθηκε η «΄Ένωση Βαλκανικών Δικηγορικών Συλλόγων»,η «ένωση οικονομικών πανεπιστημίων Ν.Α Ευρώπης», το «Bαλκανικό Δίκτυο πόλεων»,η «ένωση δημοσιογραφικών ενώσεων βαλκανικών χωρών»,το «φεστιβάλ θεάτρου χωρών Ν.Α Ευρώπης» κλπ.

΄Όλοι αυτοί οι διαβαλκανικοί φορείς ανέπτυξαν δραστηριότητα στον τομέα τους που συνέβαλλε τουλάχιστον στην γνωριμία των λαών της περιοχής, στην άμβλυνση των αντιθέσεων και την προβολή της Ευρωπαϊκής προοπτικής. Συμμετέχουν εκπρόσωποι από όλες τις χώρες χωρίς διακρίσεις εθνότητας και θρησκεύματος και αυτή η συνύπαρξη συμβάλλει στην άμβλυνση των αντιθέσεων και την ύπαρξη κοινών δράσεων καθώς και την δημιουργία κοινού οράματος για τους λαούς της περιοχής.

Όλα αυτά, παρά το ότι ήταν αποσπασματικά, δείχνουν τι θα μπορούσε να επιτευχθεί αν υπήρχε κεντρικός σχεδιασμός.

Επισημαίνουμε ότι στη Θεσσαλονίκη υπήρχε και υπάρχει υποδομή για να λειτουργήσει ως κέντρο της ευρύτερης περιοχής. Υπενθυμίζω ότι στη Θεσσαλονίκη εδρεύει η Εθνική Σχολή Δικαστών, το Α.Π.Θ και το Παν/μιο Μακεδονίας, το Κέντρο Διεθνούς και Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου, Το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, το φεστιβάλ κινηματογράφου, το Ινστιτούτο Δημοσίου Διεθνούς Δικαίου, το ΜΠΕ ,Το Διεθνές Πανεπιστήμιο, η Παρευξείνια Τράπεζα κλπ., δηλαδή φορείς που μπορεί να τους αγνοούν ακόμη και οι αξιωματούχοι της πόλης αλλά είναι φορείς με αθόρυβη προσφορά, με κύρος και υπερεθνική εμβέλεια. Η ύπαρξη αυτών των φορέων συνιστά σημαντική υποδομή σε ανθρώπους και μέσα για ανάπτυξη βαλκανικής πολιτικής και για να λειτουργεί η πόλη ως ένα από τα μητροπολιτικά κέντρα της ευρύτερης περιοχής των Βαλκανίων υπό τον όρο βέβαια ότι θα υπήρχε η πολιτική βούληση και συγκεκριμένη στρατηγική.

Δυστυχώς πέρα από τις μεγαλόστομες διακηρύξεις όλων των κυβερνήσεων δεν υπήρξε χάραξη συγκεκριμένης πολιτικής κι΄ έτσι κάποια πράγματα δεν έγιναν καθόλου ενώ κάποια άλλα έγιναν με καθυστέρηση 15 ετών με αποτέλεσμα να καθιστούν ανέφικτη την επίτευξη του υποτιθέμενου στόχου. ΄Ετσι π.χ. το Διεθνές Πανεπιστήμιο έγινε με καθυστέρηση 15 ετών , οι διαβαλκανικοί φορείς εγκαταλείφθηκαν στην τύχη τους, το Κέντρο Διεθνούς Δημοσίου Δικαίου αργοπεθαίνει και η Εθνική Σχολή Δικαστών δεν ανταποκρίθηκε στα αιτήματα των γειτονικών χωρών για λειτουργία της και ως κέντρου επιμόρφωσης των δικαστών από γειτονικές χώρες και επίσης δεν χρησιμοποιήθηκε το Κέντρο Διεθνούς και Ευρωπαϊκού Δικαίου το οποίο θα έπρεπε να ήταν ο μόνιμος φορέας στήριξης των γειτονικών χωρών σε θέματα προσαρμογής των εσωτερικών δικαίων με το δίκαιο της Ε.Ε.



Επειδή όμως σημασία έχει το τι μπορεί να γίνει τώρα, τι μπορούμε να κάνουμε για το μέλλον ενδεικτικά μόνο θα κάνω κάποιες προτάσεις εφικτές που θα μπορούσαν να αναβαθμίσουν την Θεσσαλονίκη και την Ελλάδα στην ευρύτερη περιοχή. Επισημαίνω ότι ως πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης και εν συνεχεία ως πρόεδρος του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος προσπάθησα να υλοποιηθούν κάποιες από αυτές με καλά αποτελέσματα ,γεγονός που αποδεικνύει ότι αν υπήρχε η βούληση της κεντρικής εξουσίας μπορούσαν να γίνουν πολλά και ενδεικτικά αναφέρω ότι στην «ένωση θεάτρων Ν.Α Ευρώπης» συμμετέχουν όλα τα κρατικά η εθνικά θέατρα των Βαλκανίων και με εποπτεία του ΚΘΒΕ διοργανώνεται ανά διετία φεστιβάλ με παραστάσεις αρχαίου δράματος κι΄ έτσι τα εθνικά θέατρα όλων αυτών των χωρών ανεβάζουν κάθε χρόνο αρχαία τραγωδία.



Τι πρέπει να γίνει:



1) Να καταγραφεί κατ αρχήν η δραστηριότητα και τα δίκτυα που έχουν δημιουργήσει οι διαβαλκανικοί φορείς που προανέφερα ,να ξαναζωντανέψουν και να ενεργοποιηθούν ουσιαστικά, να στηριχθούν με προγράμματα από την Ε.Ε αλλά και εθνικούς πόρους διότι συντελούν στην γνωριμία λαών και πολιτισμών της περιοχής, δίνοντας τον τόνο της Ευρωπαϊκής προοπτικής της περιοχής αλλά και του πρωταγωνιστικού ρόλου της Θεσσαλονίκης. Να υπάρξει ο φορέας της Ελληνικής πολιτείας που θα παρακολουθεί και θα στηρίζει όλα αυτά τα προγράμματα γιατί μπορούν να συμβάλλουν στην αναγέννηση του Ελληνικού πνεύματος στην ευρύτερη περιοχή



2)Να αποκτήσει η πόλη υποδομές για να μπορεί να παίξει τέτοιο ρόλο. Δεν φτάνει το ότι ολοκληρώθηκε ουσιαστικά η Εγνατία Οδός( το σημαντικότερο έργο για τη Β.Ελλάδα ) γιατί πρέπει άμεσα να oλοκληρωθούν οι κάθετοι οδικοί άξονες που θα συνδέουν τη Θεσσαλονίκη (και τη Β.Ελλάδα) με τις πρωτεύουσες των γειτονικών χωρών(Σόφια, Σκόπια, Τίρανα κλπ.)και θα κάνουν εφικτή την πρόσβαση στην αγορά της Θεσσαλονίκης αλλά και άλλων πόλεων της Βόρειας Ελλάδας με ταξίδι δύο ωρών για τους κατοίκους των γειτονικών χωρών , να αποκτήσει υπερσύγχρονο αεροδρόμιο, σύγχρονες σιδηροδρομικές συνδέσεις με τις πρωτεύουσες των βαλκανικών χωρών.

3) Να αναπτυχθεί πλήρως το συντομότερο δυνατόν το Διεθνές Πανεπιστήμιο προσελκύοντας στην Θεσσαλονίκη φοιτητές από τις Βαλκανικές χώρες το οποίο όμως δεν πρέπει να λειτουργεί ξεκομμένο από τη ζωή της πόλης.

4)Να στηριχθούν οι φορείς που με τη λειτουργία τους προσδίδουν διεθνή ακτινοβολία στην πόλη και οι οποίοι πρέπει να εδρεύουν πραγματικά στη Θεσσαλονίκη. Το αναφέρω αυτό γιατί υπάρχουν φορείς που τυπικά εδρεύουν στην Θεσσαλονίκη αλλά στην πράξη η διοίκηση και το μεγαλύτερο μέρος του προσωπικού βρίσκονται στην Αθήνα(π.χ.φεστιβάλ κινηματογράφου)

6)Η πόλη έχει ανάγκη θεσμών και εκδηλώσεων υπερεθνικής εμβέλειας κυρίως στον χώρο του πολιτισμού που θα της προσδώσουν ένα πνευματικό ευρύτερο ρόλο και γι΄ αυτό πρέπει να αξιοποιηθεί η υποδομή που δημιουργήθηκε από το 1997 που η Θεσσαλονίκη ήταν πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης αλλά και των πιο σημαντικών φορέων της ( ΚΘΒΕ, Φεστιβάλ Κινηματογράφου κλπ.) για πιο εξωστρεφή παρουσία στην ευρύτερη περιοχή. Παράλληλα πρέπει να λειτουργήσει η «Εγνατία του Πολιτισμού» ,ο οδικός αυτός άξονας να είναι και άξονας πολιτισμού με την έννοια ότι θα υπάρχει, με συντονιστή φορέα από Θεσσαλονίκη και στήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού ,ετήσιο πολυθεματικό πρόγραμμα εκδηλώσεων σε όλες τις πόλεις η αρχαιολογικούς χώρους που βρίσκονται κοντά στην Εγνατία Οδό( το Δ.Σ του ΚΘΒΕ υπό την προεδρία μου το φθινόπωρο του 2009 πήρε απόφαση για ανάληψη σχετικής πρωτοβουλίας αλλά λόγω εξαγγελίας του σχεδίου «Καλλικράτη» η υλοποίηση μετετέθη για το μέλλον όταν θα οριστικοποιούνταν οι νέοι φορείς της Τ.Α που θα συμμετείχαν στο εγχείρημα ενώ λόγω λήξης της θητείας του τότε Δ.Σ στις 2-4-10 δεν κατέστη δυνατή η υλοποίηση )το οποίο πρόγραμμα θα στοχεύει και σε αύξηση τουριστικού ρεύματος στη Β.Ελλάδα. Ελπίζω ότι η νέα διοίκηση του ΚΘΒΕ δεν θα εγκαταλείψει την προσπάθεια.

7)Να λειτουργήσει ουσιαστικά το Συμβούλιο Απόδημου Ελληνισμού που εδρεύει στην πόλη δίνοντας στην Θεσσαλονίκη την εικόνα πόλης-πρωτεύουσαs του ΄Εθνους.Δηλαδή η Αθήνα να προβάλλεται ως πρωτεύοπυσα του Ελληνικοπύ κράτους και η Θεσσαλονίκη ως πρωτεύουσα του Ελληνικού ΄Εθνους με εγκατάσταση και ουσιαστική λειτουργία σε αυτή των φορέων που απευθύνονται στον απόδημο Ελληνισμό ενώ και η ΕΤ3 πρέπει να λειτουργεί ως κανάλι του ΄Εθνους, με την έννοια ότι θα απευθύνεται περισσότερο στον απόδημο Ελληνισμό, τα Βαλκάνια και την Ελληνική περιφέρεια. Η μεγαλύτερη θωράκιση για την περιοχή θα είναι να βγαίνει προς τα έξω έμπρακτα η εικόνα ότι η Αθήνα είναι η πρωτεύουσα του Ελληνικού κράτους αλλά η Θεσσαλονίκη είναι η πρωτεύουσα του Ελληνικού ΄Εθνους.

8) προαπαιτούμενο της υλοποίησης όλων όσων προαναφέρθηκαν είναι αφ΄ ενός μεν να υπάρχει η πολιτική βούληση από την κεντρική εξουσία και αφ΄ ετέρου να αλλάξει η νοοτροπία των ανθρώπων της Θεσσαλονίκης και της Β.Ελλάδας. Αντί να μεμψιμοιρούν για την ολιγωρία της Αθήνας θα πρέπει οι φορείς της πόλης να πάρουν πρωτοβουλίες εξωστρέφειας και να κάνουν πράξη το όνειρο. Χρειάζεται να εκπροσωπούν την πόλη άνθρωποι με φαντασία, αποφασισμένοι για ρήξεις με την κεντρική εξουσία, που θα υπηρετούν το όνειρο και για την υλοποίησή του θα υπηρετούν μακροπρόθεσμη στρατηγική. Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής πρέπει να εντάσσονται οι προσπάθειες όλων, πρέπει η πόλη να είναι ανοιχτή σε ιδέες και ανθρώπους, να πρωτοπορεί εκφράζοντας και τώρα το πνεύμα που εξέφραζε στην μακρόχρονη ιστορία της, το πνεύμα του οικουμενικού Ελληνισμού ,βιώνοντας τους ανοιχτούς ορίζοντες του Ελληνισμού.

Τελειώνοντας, θα ήθελα να επισημάνω ότι η χώρα μας την τελευταία δεκαπενταετία έχασε πολλές ευκαιρίες λόγω έλλειψης οράματος και στρατηγικής κι΄ έτσι φοβούμαι πως χάθηκε οριστικά η δυνατότητα να μεταβληθεί η Θεσσαλονίκη σε οικονομική Μητρόπολη της ευρύτερης περιοχής ,δυνατότητα που υπήρχε μέχρι την ένταξη της Βουλγαρίας και Ρουμανίας στην Ε.Ε γιατί αυτό τον ρόλο τον διεκδικούν πλέον η Σόφια και το Βουκουρέστι. Ακόμα και σήμερα όμως υπάρχουν δυνατότητες και ευκαιρίες να καταστεί η Θεσσαλονίκη ένα από τα μεγάλα εμπορικά και πνευματικά κέντρα των Βαλκανίων και της παραευξείνιας περιοχής, γεγονός που θα ενισχύσει τον σταθεροποιητικό ρόλο της Ελλάδας στην περιοχή αλλά και θα δημιουργήσει μια νέα προοπτική για την Θεσσαλονίκη και τη Β.Ελλάδα γενικότερα.



*Ο Δημήτρης Α. Γαρούφας είναι δικηγόρος-συγγραφέας και διετέλεσε Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης την περίοδο 2005-2008 και του ΚΘΒΕ την περίοδο 2007-2010.Το κείμενο αποτελεί περίληψη της εισήγησής του στο διήμερο εκδηλώσεων που διοργάνωσε στην Θεσσαλονίκη για την Θεσσαλονίκη στις 22 και 23 Οκτωβρίου 2010 το περιοδικό ΑΡΔΗΝ με γενικό τίτλο «Θεσσαλονίκη:Αδιέξοδα και Οφθαλμαπάτες» στην ενότητα «μεταξύ εγχώριας ταυτότητας και βαλκανικής προοπτικής»

Πώς ξεκληρίζεται ο Ελληνισμός…

Με δικαιολογία την περιστολή δαπανών, το ελληνικό κράτος εμφανίζεται μίζερο στα Βαλκάνια και ιδιαίτερα προς τους ομογενείς μας. Δε θέλω και δεν πρέπει να πω περισσότερα, αλλά σε μερικά πράγματα πρέπει να λειτουργούμε με προοπτική αιώνων κι έτσι μπορεί π.χ για λόγους οικονομίας να κοπεί η δεξίωση για την εθνική μας εορτή στη Στοκχόλμη, αλλά είναι αδιανόητο να κοπεί σε γειτονικές χώρες όπου υπάρχουν ελληνικές μειονότητες… Επίσης, πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί σε ενέργειες που μπορεί να οδηγήσουν σε ξεκλήρισμα του ελληνισμού από γειτονικές χώρες, κι αυτό κινδυνεύουμε να πάθουμε, λόγω κακού χειρισμού, στο θέμα απονομής συντάξεων από τον ΟΓΑ σε Βορειοηπειρώτες.

Υπενθυμίζω ότι πριν από χρόνια είχαν δοθεί στους υπερήλικες Βορειοηπειρώτες συντάξεις από τον ΟΓΑ με το αιτιολογικό ότι ήταν ομογενείς - ανασφάλιστοι ή δεν είχαν εισόδημα που να ξεπερνά το ποσό της σύνταξης του ΟΓΑ. Ηταν γνωστό ότι δε μένουν εδώ (δήλωναν κάποια διεύθυνση συγγενών στην Ελλάδα) και δίνονταν οι συντάξεις με στόχο μ’ αυτόν τον τρόπο να βοηθηθούν να παραμείνουν στη Βόρειο Ηπειρο συντηρώντας τα σπίτια και δημιουργώντας κίνητρο επαφής και για τους νεότερους κι έτσι επετεύχθη να μην ερημωθεί η Βόρειος Ηπειρος. Το μέτρο πέτυχε και οι Αλβανοί φοβούνται ότι αυτό θα επηρέαζε πολλούς Αλβανούς να δηλώσουν ότι έχουν ελληνική εθνική καταγωγή στην απογραφή πληθυσμού, με αποτέλεσμα να εμφανιστεί ελληνική μειονότητα με υψηλά ποσοστά και γι’ αυτό αναβλήθηκε η διενέργεια απογραφής για το φθινόπωρο του 2011, οπότε πιθανόν να απαλειφθεί το ερώτημα εθνικής καταγωγής.

Εδώ κι ένα χρόνο όμως ο ΟΓΑ εξήγγειλε επανέλεγχο (σωστά, αν επρόκειτο να δει αν είναι υπαρκτά πρόσωπα, αν έχουν άλλα εισοδήματα κ.λπ.) και με το πρόσχημα αυτό έκοψε μεγάλο μέρος των συντάξεων αυτών με το αιτιολογικό ότι δε διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα! Τις προσφυγές που κάνανε στην Επιτροπή Ενστάσεων του ΟΓΑ η επιτροπή τις απορρίπτει με το σκεπτικό ότι οι ενιστάμενοι δικαιούνται μεν σύνταξης, αλλά επειδή δε μένουν μόνιμα στην Ελλάδα: «Η ένδικη προσφυγή πρέπει να απορριφθεί… Αν στο μεταξύ επανέλθει και κατοικήσει μόνιμα στην Ελλάδα, δικαιούται να υποβάλει νέα αίτηση επαναχορήγησης της διακοπείσας σύνταξης…».

Οι Αλβανοί τρίβουν τα χέρια τους γιατί βγάζουμε μόνοι μας τα μάτια μας και ξεκληρίζεται ο Ελληνισμός από την Αλβανία, όταν λέμε στους εκεί ομογενείς: «Εχετε δικαίωμα σύνταξης από Ελλάδα, αλλά, αν θέλετε να την πάρετε, πρέπει να φύγετε από Αλβανία και να εγκατασταθείτε μόνιμα στην Ελλάδα». Οι υπεύθυνοι καταλαβαίνουν τι κάνουν;

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Αγγελιοφόρος 7/7/2011

Υπάρχει προοπτική για τη χώρα;

Η χώρα βιώνει δεινή οικονομική κρίση και το μέλλον της διαγράφεται ζοφερό. Για δεκαετίες συμπεριφερθήκαμε ως χώρα σαν κάποιους ανόητους που δανείζονται για να πάνε διακοπές κι έτσι το δημόσιο χρέος διογκώθηκε, ενώ το ΑΕΠ της χώρας μειώνεται... Τα πολιτικά μας κόμματα, που αποτελούν τους πνεύμονες του πολιτεύματος, ευθύνονται για την παρακμή της χώρας, γιατί δεν είχαν το θάρρος να κάνουν ρήξεις και τομές, λειτούργησαν αναξιοκρατικά και «εξαγόραζαν» τις ψήφους των πολιτών με διορισμούς στο Δημόσιο, ενώ με ευθύνη τους υπολειτουργούσαν οι θεσμοί. Δυστυχώς, ακόμη και τώρα αποφεύγουν την αυτοκριτική και σκιαμαχούν αντιμετωπίζοντας με αμηχανία το μέλλον της χώρας. Με αυτά τα δεδομένα ο μέσος πολίτης αναρωτιέται για το πού βαδίζουμε κι αν υπάρχει διέξοδος στα αδιέξοδα της χώρας.

Λένε οι οικονομολόγοι ότι για να αντιμετωπιστεί η οικονομική κρίση πρέπει να αρχίσουμε να παρουσιάζουμε πρωτογενή πλεονάσματα, αλλά για να γίνει αυτό δε φτάνουν οι περικοπές δαπανών και η σμίκρυνση του δημόσιου τομέα - χρειάζεται επανεκκίνηση της οικονομίας με ανάπτυξη που θα φέρει αύξηση του ΑΕΠ. Για την ανάπτυξη όμως δε μιλά κανείς, γιατί οι δανειστές μας δίνουν δάνεια με τα οποία πληρώνουμε τα παλιά κι η κυβέρνηση δείχνει ανακουφισμένη που έχει να πληρώσει μισθούς υπαλλήλων, ενώ δε γίνεται ουσιαστική συζήτηση για εκπόνηση αναπτυξιακού σχεδίου για τη χώρα και γι' αυτό και κάποιες προτάσεις που παρουσιάστηκαν (όπως αυτές του κ. Σαμαρά) αντιμετωπίστηκαν με αδιαφορία, ενώ έπρεπε να αποτελέσουν έναυσμα συζήτησης για το μέλλον της.

Το πιο λυπηρό είναι ότι δε γίνεται τίποτα ουσιαστικό για αναδιάρθρωση του πολιτικού συστήματος. Τα κόμματά μας αδυνατούν να δώσουν πειστικό όραμα νέων οριζόντων στη χώρα, γιατί εμφανίζονται δέσμια του παρελθόντος, ενώ στις τάξεις τους υπάρχουν ακόμη στελέχη που είχαν εμπλοκή σε σκάνδαλα και χρησιμοποίησαν κομματικές ή κυβερνητικές θέσεις για να εξυπηρετήσουν δικά τους ή άλλα επιχειρηματικά συμφέροντα, με αποτέλεσμα σημαντικό μέρος του λαού να αντιμετωπίζει βουλευτές και κομματικά στελέχη (ισοπεδωτικά και άδικα πολλές φορές) απαξιωτικά σαν «χασαπόσκυλα» που τριγυρίζουν την εξουσία μόνο με την προσδοκία οφέλους…

Η αλήθεια είναι πικρή, αλλά πρέπει να τη δούμε κατάματα. Για να υπάρχει δυνατότητα αλλαγής, προοπτική και ελπίδα για το μέλλον της χώρας, πρέπει εμείς να γίνουμε ενεργοί πολίτες, αλλά και η ηγεσία της χώρας (πολιτική - οικονομική - πνευματική) να αναλάβει τις ευθύνες της και μετά από γενναία αυτοκριτική να προχωρήσει σε εκπόνηση σχεδίου ανάπτυξης αλλά και σε αναδιάρθρωση του πολιτικού συστήματος.

*Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΑΡΟΥΦΑΣ είναι δικηγόρος

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Αγγελιοφόρος 29/6/2011

Η διαφθορά που καταστρέφει την Ελλάδα

Οι αποκαλύψεις σκανδάλων με συμμετοχή πολιτικών προσώπων που δέχονταν «επιχορηγήσεις» για να ευνοούν συγκεκριμένους επιχειρηματίες με βλάβη των συμφερόντων του δημοσίου ταλανίζουν την πολιτική μας ζωή τα τελευταία χρόνια. ΄Έχουν συσταθεί εξεταστικές επιτροπές από τα πορίσματα των οποίων προκύπτει ότι μέρος των πολιτικών μας έδειξαν ελαστική συνείδηση και με συγκεκριμένες ενέργειες τους ζημίωσαν το δημόσιο συμφέρον, ευνοώντας συγκεκριμένα άλλα συμφέροντα.

Για να είμαστε αντικειμενικοί δεν πρέπει να είμαστε ισοπεδωτικοί γιατί υπάρχουν ευτυχώς και αρκετοί πολιτικοί μας με ήθος που θα έπρεπε όμως αυτοί να πρωτοστατούν στον εξοστρακισμό από την πολιτική των επίορκων συναδέλφων τους σε συνδυασμό με επιμονή τους σε λήψη μέτρων που θα θωρακίσουν το πολίτευμα με κανόνες διαφάνειας.

Το φαινόμενο της διαφθοράς και δωροδοκίας των αξιωματούχων δεν είναι τωρινό καθότι στο «άθλημα» επιδίδονταν και οι αρχαίοι πρόγονοί μας που είχαν και κακές στιγμές..

Ενδεικτικά αναφέρω ότι ο Βασιλεύς της Μακεδονίας Φίλιππος που γνώριζε καλά τους Αθηναίους που έρχονταν ως πρέσβεις στην Πέλλα, απεφάνθη «μηδείς Αθηναίοςς αδωροδόκητος πλην Ξενοκράτους…»(Διογένους Λαερτίου, Βίοι Φιλοσόφων, Ξενοκράτης 9) καθότι «ως μόνος είη Ξενοκράτης των προς αυτόν αφιγμένων αδωροδόκητος».

Ο Θουκυδίδης στην ιστορία του εκθειάζει την εντιμότητα του Περικλή: «χρημάτων τε διαφανώς αδωρότατοςγενόμενος»(Βιβλ.Β,κεφ.65,8) ενώ ο Αριστοτέλης αναφέρει κι΄ αυτός άλλον ηγέτη που δεν δωροδοκούνταν, τον Εφιάλτη, που το 462 π.χ. μεταρρύθμισε το πολίτευμα της Αθήνας και γράφει ότι «γενόμενος του Δήμου προστάτης Εφιάλτης ο Σοφωνίδου, δοκών και αδωροδόκητος είναι και δίκαιος προς την πολιτείαν..»(Αθηναίων πολιτεία-κεφ.ΧΧΩ,Ι) ενώ ως αδωροδόκητο ανέφεραν και τον στρατηγό Φωκίωνα.

Στην αρχαιότητα για δωροδοκία κατηγορήθηκε ακόμα και το Μαντείο των Δελφών και… η Πυθία, που έδωσε στον Φίλιππο το χρησμό «αργυραίς λόγχαις μάχου και πάντων κρατήσεις…»και βεβαίως και τις αργυρές λόγχες-δωροδοκίες χρησιμοποίησε κατά κόρον ο Φίλιππος για να επικρατήσει και ενώσει όλη την Ελλάδα ,ενώ όπως γράφει στο θαυμάσιο βιβλίο του « δίκη περί όνου σκιάς» ο καθηγητής μου στη Νομική Σχολή Τ.Φιλιππίδης με δωροδοκία εξασφαλιζόταν μερικές φορές η σιωπή των μαρτύρων στα δικαστήρια για τους οποίους λέγανε ότι φέρουν «βουν επί γλώσσης» γιατί το αττικό δίδραχμο είχε στη μια όψη του παράσταση βοδιού, ενώ αναφέρει και την περίπτωση του ρήτορα Δημάδη που παινευόταν ο ίδιος ότι δωροδοκήθηκε με 10 τάλαντα από τον Φίλιππο για την «εύγλωττη σιωπή του»

Το ότι οι ιστορικοί και φιλόσοφοι της αρχαιότητας ανέφεραν εγκωμιαστικά λίγους αδωροδόκητους ηγέτες της αρχαιότητας(ήταν ηγέτες σε περιόδους ακμής) δείχνει ότι το «άθλημα» έχει μακρά ιστορία, ότι η δωροδοκία των ηγετών ήταν γενικευμένος κανόνας στις περιόδους παρακμής του Ελληνισμού κι΄ ότι χαρακτηριστικό σύμπτωμα της παρακμής ήταν πάντα η διαφθορά…

Το γεγονός όμως ότι μένουν στην ιστορία ευφήμως οι ασκούντες διαχρονικά την εξουσία με ήθος και στιγματίζεται η μνήμη των υπολοίπων θα πρέπει να παραδειγματίζει τους εκάστοτε ασκούντες την εξουσία…Θα ήταν καλύτερο για τους ίδιους αλλά και τον τόπο να θυμούνται πάντα τον Ν.Πλαστήρα που ενώ ήταν πρωθυπουργός κοιμόταν σε λιτό στρατιωτικό κρεβάτι εκστρατείας και όταν πέθανε βρήκαν στην τσέπη του μόνο ένα δολάριο….Κυρίως όμως να θυμούνται ότι η αρχαία Ελλάδα παρήκμασε και καταστράφηκε κυρίως λόγω διαφθοράς διότι όπως έγραφε ο Πολύβιος (Πολυβίου ιστορ.ΙΗ κεφ.34,7-8): «ήδη γάρ κατά την Ελλάδα της δωροδοκίας επιπολαζούσης και μηδένα μηδέν δωρεάν πράττειν…»

Δημήτρης Γαρούφας